Khi xem thông báo tuyển dụng hoặc đàm phán lương, bạn chắc chắn đã gặp hai khái niệm "lương Gross" và "lương Net". Hiểu rõ sự khác nhau giữa hai loại lương này giúp bạn tránh nhầm lẫn về thu nhập thực nhận, đặc biệt khi so sánh nhiều lời mời làm việc khác nhau.
1. Lương Gross là gì?
Lương Gross là tổng thu nhập ghi trong hợp đồng lao động, trước khi trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc và thuế thu nhập cá nhân. Đây là con số công ty cam kết trả, nhưng không phải số tiền thực tế bạn nhận vào tài khoản mỗi tháng.
2. Lương Net là gì?
Lương Net là số tiền thực nhận sau khi đã trừ hết bảo hiểm bắt buộc và thuế TNCN (nếu có). Đây mới là số tiền thực sự về tài khoản của người lao động hàng tháng.
3. Công thức quy đổi Gross sang Net
Các khoản bị trừ từ lương Gross gồm:
- Bảo hiểm bắt buộc người lao động đóng: 10,5% lương tham gia bảo hiểm (BHXH 8% + BHYT 1,5% + BHTN 1%), tính trên phần lương không vượt trần đóng bảo hiểm.
- Thuế thu nhập cá nhân: tính theo biểu lũy tiến 5 bậc trên thu nhập tính thuế (Gross − bảo hiểm − giảm trừ gia cảnh).
Net = Gross − Bảo hiểm bắt buộc − Thuế TNCN
Trần đóng BHXH và BHYT năm 2026 là 20 lần mức lương cơ sở, tương đương 46,8 triệu đồng (dự kiến tăng lên 50,6 triệu đồng từ 01/07/2026 khi lương cơ sở điều chỉnh). Trần đóng BHTN là 20 lần lương tối thiểu vùng nơi làm việc — ở vùng I là 106,2 triệu đồng. Phần lương vượt các mức trần này không phải đóng bảo hiểm tương ứng, nên với người thu nhập cao, số tiền bảo hiểm thực đóng thấp hơn nếu tính đơn giản 10,5% trên toàn bộ lương Gross.
4. Ví dụ: Gross 20 triệu đồng ra Net bao nhiêu?
Giả sử người lao động không có người phụ thuộc, lương 20 triệu đồng chưa vượt trần đóng bảo hiểm:
- Bảo hiểm bắt buộc: 20.000.000 × 10,5% = 2.100.000 đồng
- Thu nhập trước giảm trừ: 20.000.000 − 2.100.000 = 17.900.000 đồng
- Giảm trừ bản thân: 15.500.000 đồng
- Thu nhập tính thuế: 17.900.000 − 15.500.000 = 2.400.000 đồng (bậc 1, 5%)
- Thuế TNCN: 2.400.000 × 5% = 120.000 đồng
- Lương Net = 20.000.000 − 2.100.000 − 120.000 = 17.780.000 đồng
Như vậy với lương Gross 20 triệu đồng/tháng, không có người phụ thuộc, lương Net thực nhận khoảng 17,78 triệu đồng. Nếu có người phụ thuộc, giảm trừ gia cảnh tăng thêm 6,2 triệu đồng/người, làm thu nhập tính thuế giảm và Net sẽ cao hơn.
5. Lưu ý quan trọng khi so sánh lương Gross giữa các công ty
- Một số công ty thỏa thuận đóng bảo hiểm trên mức lương tối thiểu vùng hoặc một mức cố định thấp hơn lương Gross thực nhận, thay vì đóng trên toàn bộ lương Gross. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến số tiền bảo hiểm bị trừ và quyền lợi bảo hiểm xã hội sau này.
- Lương Net cao hơn không phải lúc nào cũng tốt hơn về lâu dài, vì mức đóng bảo hiểm thấp đồng nghĩa mức hưởng lương hưu, ốm đau, thai sản sau này cũng thấp hơn.
- Khi deal lương, nên hỏi rõ công ty áp dụng Gross hay Net, và mức lương dùng để đóng bảo hiểm là bao nhiêu để tránh hiểu lầm.
Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo. Số tiền thực tế có thể chênh lệch tùy chính sách bảo hiểm của từng công ty; vui lòng đối chiếu với bộ phận nhân sự hoặc cơ quan bảo hiểm xã hội khi cần.